أبو علي سينا ( مترجم : عليرضا مسعودى )
16
قانون در طب ( فارسى )
ب . نسخه مصحّح چاپ تهران نسخه تهران نسخه بسيار خوبى است كه به دست طبيب خبره و آگاه مورد تصحيح و توسط گروهى از فضلا مورد مقابله و بازخوانى قرار گرفته است اين نسخه در مقدمه با اين تعريف از قانون آغاز مىشود « بسم اللَّه تعالى هذا كتاب لو يباع بوزنه ذهباً لكان البايع مغبوناً » اين كتابى است كه اگر به وزنش طلا داده شود ، فروشنده آن فريب خورده است . سپس به انگيزه خود براى تصحيح كتاب قانون مى پردازد و مى گويد : « اين كه متأخران را از مطالعت اين گنجينه حكمت ، اكتساب و اجتلابى به سزا دست نمى داد ، موجب همانا تحريف كتاب بود و كثرت اغلاط كتاب از آن كه تصريف عهود و تصحيف نسّاخ چندان تغيير و تبديل بدان راه داده كه توان گفتن شطرى و سطرى از انشاء مصنف و املاء مؤلف مصون از نسخ و مسخ باقى نگذاشته تا در اين عهد ميمون . . . جالينوس زمان و افلاطون اوان عارف غوامض طب و حكمت . . . آقا ميرزا سيد رضى طباطبايى حكيم باشى . . . تصحيح اين فرخنده كتاب و تنقيح فصول و ابواب مبذول داشت . . . مقابلت نامه ثانى را با نسخه نخستين كه مصحّح است مجمعى از فضلاء منعقد خواست تا چنان كه بايد و شايد از ابتداى كليات به انضمام ادويه مفرده تا حمّيات و قرابادين از مقابلت و تصحيح منقح و مقبول و مطبوع بيرون آمد . . . حرّره العبد المذنب محمد على طهرانى طبيب نظام فى شهر شعبان 1295 » . نسخه تهران را مى توان به عنوان نسخه تصحيح شده ، پذيرفت و بيشترين ضعف آن در بدخطى ، قلم خوردگى پاره اى از كلمات آن مى باشد كه در حقيقت به نوع چاپ سنگى آن برمى گردد و همين بدخطى و ناخوانا بودن باعث بروز اغلاط سطحى در آن گرديده كه با كمى حوصله و دقت ، قابل اصلاح مى باشد . تفاوتهاى كم اهميت ديگرى در نسخههاى قانون از جمله نسخه تهران با بولاق ديده مىشود مانند اختلاف در تأنيث و تذكير افعال ، كلمات و ضماير كه دليل عمده آن